Szukanie zaawansowane

Szukanie wraz z odmianą wyrazów
Wstaw * (gwiazdka) po wpisaniu początku wyrazu
np. podatk*, aby znaleźć podatkami, podatkach itd.

Dokładne dopasowanie
Wpisz wyrażenie w cudzysłowie.
Na przykład: "podatek dochodowy".

Wykluczenie wyrażenia
Wstaw - (minus) przed słowem, które chcesz wykluczyć. Na przykład: "sprzedaż -towar"

Brak wyników

AKTUALNOŚCI , WAŻNE TEMATY

4 maja 2015

Opodatkowanie dochodów uzyskanych za granicą

256

W obecnych czasach z uwagi na to, iż sytuacja na rynku pracy jest dość trudna, wiele osób decyduje się na wyjazd za granicę w celu znalezienia lepiej płatnej pracy lub też jakiejkolwiek pracy. Osoby, które uzyskują dochody z pracy najemnej wykonywanej poza Polską mogą być zobowiązane do ich rozliczenia również w Polsce. Opodatkowanie dochodów uzyskanych za granicą jest dosyć skomplikowane, dlatego też, aby wykonać je poprawnie warto być świadomym zasad związanych z ich rozliczeniem.

1. Od czego zacząć - ustalenie miejsca opodatkowania

Obowiązki podatkowe w Polsce zależą od miejsca zamieszkania podatnika. W przypadku gdy podatnik mieszka w Polsce, podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Osoba, która nie ma w Polsce miejsca zamieszkania, podlega obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Polski (ograniczony obowiązek podatkowy).

WAŻNE: Przepis art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera definicję miejsca zamieszkania osoby fizycznej do celów podatkowych. Zgodnie z tą definicją, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych,

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

 Jeżeli osoba fizyczna spełni powyższe kryteria, to posiada w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. Oznacza to, że podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia ich źródeł (art. 3 ust.1 ustawy o pdof).

 Z powołanego przepisu wynika, że wystarczy spełnienie tylko jednej z dwóch określonych w nim przesłanek, aby być polskim rezydentem podatkowym. Natomiast utrata miejsca zamieszkania na terytorium Polski nastąpi w przypadku łącznego spełnienia obu warunków: podatnik wyjedzie z naszego kraju na okres dłuższy niż 183 dni w roku podatkowym oraz przeniesie za granicę ośrodek interesów życiowych. Sam fakt wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż 183 dni w roku podatkowym, nie świadczy jeszcze o tym, iż dana osoba przestała podlegać nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

 Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce uzyskuje przychody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, które są również opodatkowanie w drugim państwie, podwójnemu opodatkowaniu zapobiega się poprzez zastosowanie właściwej metody unikania podwójnego opodatkowania, określonej w zawartej umowie międzynarodowej. Zgodnie z międzynarodowymi umowami wynagrodzenia otrzymane przez osoby mające miejsce zamieszkania w jednym państwie za pracę wykonywaną w drugim państwie mogą podlegać opodatkowaniu w drugim państwie, jeżeli:

  • są wypłacane przez miejscowego pracodawcę,

  • są ponoszone przez zakład, który pracodawca utrzymuje w drugim państwie,

  • pracownik przebywa w drugim państwie przez czas określony w konkretnej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania (najczęściej jest to 183 dni w roku podatkowym).

Ustalając rezydencję podatkową należy szczegółowo przeanalizować wszystkie okoliczności, które pozwolą na precyzyjne stwierdzenie, co należy rozumieć przez pojęcie centrum interesów osobistych i gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych osoby fizycznej.

Ponieważ polskie przepisy prawa podatkowego nie definiują pojęcia „centrum interesów osobistych”, toteż zwykle interpretuje się je jako miejsce (kraj), w którym dana osoba posiada najwięcej powiązań osobistych, tj. rodzinnych (tzw.ognisko domowe), towarzyskich, miejsce, w którym podejmuje aktywność społeczną, kulturalną, polityczną, obywatelską, w którym należy do organizacji/klubów, uprawia hobby. Przy czym podstawowym kryterium oceny jest miejsce przebywania rodziny, głównie współmałżonka (partnera życiowego) oraz małoletnich dzieci.

Natomiast „centrum interesów gospodarczych” oznacza miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, czyli kraj, w którym dana osoba uzyskuje większość swoich dochodów (przychodów), posiada inwestycje, majątek ruchomy i nieruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty oraz konta bankowe. Powyższe znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z 27 maja 2013 roku (sygn. IPPB4/415-177/13-2/MP) wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

Natomiast w przypadku gdy podatnik nie ma najbliższej rodziny, decydujące znaczenie przypisuje się kryterium ekonomicznym, takim jak położenie majątku czy miejsce osiągania dochodów. np: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 28 września 2010 r. (sygn. ITPB2/415-648/10/ENB) wskazał, iż osoba, która wyjechała do Niemiec w związku z podjęciem pracy, nie pozostawiając w Polsce męża, dzieci ani rodziców, co do których ciążyłby na niej obowiązek alimentacyjny, a także, nie osiągając w Polsce żadnych przychodów, przeniosła centrum interesów życiowych z Polski do Niemiec z dniem swojego wyjazdu.

 Kolejna przesłanka - czas pobytu na terytorium Polski jest bardziej „mierzalna”, jednak ze względu na swobodę przemieszczania się osób po Unii Europejskiej może być utrudnione udowodnienie, że w danym roku konkretna osoba przebywała na terytorium kraju dłużej niż 183 dni.

Może się także zdarzyć, iż jedna osoba będzie miał rezydencję podatkową w dwóch państwach jednocześnie, np. w sytuacji gdy podatnik, mający miejsce zamieszkania we Francji, będzie jednocześnie przebywał w Polsce ponad 183 dni. W sytuacji takiego „konfliktu rezydencji” należy odwołać się do właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z danym krajem. Umowy takie zawierają dodatkowe kryteria (tzw. tie-breaker rules), na podstawie których ustala się „ostateczną” rezydencję podatkową takiej osoby.

Art. 4 ust. 2 KM OECD wyróżnia 4 kryteria na podstawie, których na rozstrzyga się konflikt rezydencji: stałe miejsce zamieszkania, ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych), zwykłe przebywanie, obywatelstwo. Są one ułożone ze względu na najsilniejszą więź faktyczną z danym państwem.

Dla przykładu, zgodnie z interpretacją indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 28 września 2012 r. (sygn. ITPB2/415-644/12/IB), w sytuacji gdy podatnik pracujący w polskiej spółce z o.o.:

  • jest w związku małżeńskim z obywatelem Niemiec, posiada dzieci,

  • mąż oraz dzieci zamieszkują na terenie Niemiec,

  • posiada nieruchomości na terenie Niemiec, z których uzyskuje dochody,

  • nie ma obywatelstwa niemieckiego,

  • będzie uzyskiwać dochody z tytułu zawartej umowy o pracę oraz dochody z tytułu dywidend otrzymywanych od spółki z o.o.,

  • będzie zamieszkiwać na terenie Polski oraz Niemiec, jednak trudno określić, w którym z tych krajów będzie przebywać dłużej niż 183 dni w roku (charakter podejmowanej pracy będzie wymagał podróży służbowych, również zagranicznych i nie będzie wymagał stałego przebywania na terenie Polski)

  • wówczas, podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu określonemu w art. 3 ust. 2a ustawy o PDOF, tj. tylko od dochodów (przychodów) osiąganych

Przykład 1

Pan Adam w marcu 2014 roku wyjechał do Niemiec w celach zarobkowych, gdzie wykonywał pracę do końca roku. Wyjazd nie był planowany na stałe, ponieważ pan Adam ma w Polsce dom i rodzinę (żonę oraz dzieci). Tak więc mimo przebywania poza granicami kraju ponad 183 dni, podlega on nieograniczonemu obowiązkowi opodatkowania w Polsce, ponieważ w Polsce znajduje się jego ośrodek interesów życiowych. Czyli pan Adam całość uzyskanych w 2014 r dochodów rozliczy w Polsce.

Przykład 2

Pani Marzena w styczniu i lutym 2014 r. pracowała w Polsce na umowę o pracę, a w marcu wyjechała do Wielkiej Brytanii, gdzie pracowała przez resztę roku i zaciągnęła kredyt na zakup tam mieszkania, co świadczy o tym, iż z tym krajem wiąże swoje cele osobiste i gospodarcze. Zatem w Polsce jest zobowiązana rozliczyć się jedynie z dochodów osiągniętych w styczniu i lutym 2012 r.

Jeśli podatnik w ciągu roku zmienia miejsce zamieszkania lub zmienia się jego centrum interesów życiowych, dochodzi do „złamania” rezydencji podatkowej. Wówczas ważne jest zdobycie certyfikatu rezydencji podatkowej. Na podstawie prawidłowo wystawionego dokumentu administracja zagraniczna potwierdza domicyl podatkowy osoby fizycznej i potwierdza tym samym, że nie uchyla się ona od płacenia zobowiązań. Na przykład, gdy obywatel polski wyjedzie np. 15 maja i przeniesie centrum swoich interesów osobistych i gospodarczych za granicę, wówczas powinien być, na podstawie polskich przepisów, uznany za polskiego rezydenta podatkowego jedynie do 14 maja, a po wyjeździe – za polskiego nierezydenta. W tym miejscu należy podkreślić, iż moment zmiany i „łamania” rezydencji podatkowej nie musi być równoznaczny z momentem przyjazdu lub wyjazdu z Polski, może zostać rozpoznany dopiero gdy rodzina przeprowadzi się później niż dana osoba, albo inne okoliczności, powiązania ulegną zmianie po dacie wyjazdu. Dlatego tak ważnym dokumentem jaki należy pozyskać w przypadku zmiany miejsca zamieszkania jest certyfikat rezydencji wydany przez odpowiednie władze podatkowe. Certyfikat jest dokumentem, w którym zagraniczna administracja podatkowa (tj. organ właściwy do spraw podatkowych w innym państwie w zakresie podatków od dochodu i majątku) potwierdza rezydencję podatkową danej osoby fizycznej, czyli posiadanie przez nią miejsca zamieszkania dla celów podatkowych na terytorium tego państwa. Przedmiotowe zaświadczenie musi potwierdzać, że osoba taka traktowana jest w tym państwie jako podlegająca nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu z tytułu podatków dochodowych.

2. Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Międzynarodowe umowy zapobiegają sytuacji, w której dochody zostaną opodatkowane dwukrotnie zarówno w naszym państwie jak i w kraju zarobkowania. Umowy określają w którym państwie opodatkowanie ma nastąpić czy według miejsca położenia źródła przychodów, czy zgodnie z miejscem zamieszkania podatnika.

 Polska podpisała z 91 krajami świata umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, m.in: z Niemcami, Francją, Danią, Holandią, Grecją, Irlandią, Wielką Brytanią, Kanadą, Chinami, USA. Pełny wykaz umów znajdziemy na stronach Ministerstwa Finansów.

3. Metody unikania podwójnego opodatkowania

W przypadku dochodów uzyskiwanych w innym kraju, konieczne jest właściwe stosowanie metod pozwalających na uniknięcie podwójnego opodatkowania.

Istnieją dwie metody rozliczania dochodów zagranicznych:

  • metoda wyłączenia z progresją;

  • metoda proporcjonalnego odliczenia (w metodzie tej od dochodów osiągniętych przez podatnika, zarówno w kraju jak i za granicą, od podatku naliczonego w Polsce odejmuje się podatek, który został już zapłacony w państwie, w którym osiągnięto dochód zagraniczny).

Podatnik nie ma możliwości wyboru metody stosowanej do rozliczenia z urzędem – jest ona zależna od tego, czy, i jaka umowa, została zawarta pomiędzy Polską a państwem, w którym pracował podatnik.

 Powyższe metody stosuje się, gdy dana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania wskazuje na opodatkowanie dochodów za granicą. Natomiast w sytuacji, gdy podatnik otrzymuje wynagrodzenie w państwie obcym, a umowa stanowi iż podlega ono opodatkowaniu wyłącznie w kraju rezydencji, wtedy nie stosuje się powyższych metod.

 Metoda wyłączenia z progresją

 Zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t Dz. U z 2012 r. poz. 361 ze zm) jeżeli podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 1, oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu, zgodnie z ust. 1, osiągał również dochody z tytułu działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych - podatek określa się w następujący sposób:

  • do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według skali określonej w ust. 1 (18 % lub 32%);

  • ustala się stopę procentową tego podatku do tak obliczonej sumy dochodów;

  • ustaloną zgodnie z pkt 2 stopę procentową stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Metodę wyłączenia z progresją stanowią umowy podpisane m.in z Niemcami, Francją, Hiszpanią, Włochami, Grecją, Wielka Brytanią, Austrią, Norwegią.

Metoda wyłączenia z progresją oznacza, że w kraju rezydencji wyłącza się z podstawy opodatkowania dochód osiągnięty za granicą, jednak dla ustalenia stawki podatku od pozostałego dochodu deklarowanego w kraju rezydencji stosuje się stawkę podatku właściwą dla całego dochodu, łącznie z dochodem osiągniętym za granicą.

Jeżeli praca była wykonywana w państwie, z którym umowa przewiduje metodę wyłączenia z progresją, a dana osoba nie osiągnęła w Polsce innych dochodów podlegających opodatkowaniu – nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego w Polsce. W razie osiągnięcia dochodów ze źródeł położonych w Polsce (np. emerytury, z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych) oraz dochodów z pracy wykonywanej w innym kraju np. w Niemczech, przy opodatkowaniu dochodów polskich stosuje się stopę procentową podatku zgodnie z art. 27 ust. 8 ww ustawy. Podatnik zobowiązany jest do złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym w terminie do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym (PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-ZG. W załączniku PIT- ZG podatnik wykazuje dochody z tytułu działalności wykonywanej za granicą lub ze źródeł przychodów położonych za granicą).

Przykład 3

Sposób obliczenia należnego podatku dochodowego od dochodów osiągniętych ze stosunku pracy przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją:

Wiersz

Wyszczególnienie

Kwota/stopa procentowa

1

Dochód osiągnięty w Polsce

20 000 zł

2

Dochód osiągnięty za granicą

70 000 zł

3

Podatek zapłaco...

To co widzisz, to tylko 30% treści...



Aby uzyskać dostęp do całości, kup prenumeratę


Jeśli jesteś Prenumeratorem, zaloguj się, aby przeczytać artykuł w całości.